Jak pielęgnować skórę wrażliwą?

Świat Przemysłu Kosmetycznego 3/2018

Produkty do pielęgnacji skóry wrażliwej

Cera wrażliwa uważana jest za najbardziej wymagający i kapryśny typ skóry. Jest to problem bardzo złożony ze względu na mnogość czynników, które mogą go wywołać – poczynając od alergii kontaktowych i pokarmowych, kończąc na innych czynnikach oddziałujących na skórę, takich jak zanieczyszczenia środowiskowe, zmiana wody czy preparaty kosmetyczne. Dużą rolę odgrywa także genetyka oraz stan zdrowia – rodzaj i ilość przyjmowanych medykamentów może być przyczyną uwrażliwienia skóry, a także sprzyjać powstawaniu schorzeń, takich jak dermografizm lub atopowe zapalenie skóry.

Anna Kuczyńska – Technolog, APN Cosmetics

 

Charakterystyka skóry wrażliwej

Skóra wrażliwa objawia się w różnoraki sposób. Są to objawy zewnętrzne, czyli zaczerwienienie, wysypka, suchość, łuszczenie się, a nawet obrzęk lub pękanie. Najczęściej towarzyszą temu odczu- cia subiektywne, czyli swędzenie, pieczenie, mrowienie oraz ból przy dotyku. Istotny jest fakt, że skóra wrażliwa to nie tylko skóra sucha – na tę dolegliwość może cierpieć nawet osoba ze skórą tłu- stą lub mieszaną. Warto też zauważyć, że częściej na tę dolegliwość skarżą się kobiety niż mężczyźni – jest to uwarunkowane wahaniami hormonalnymi wpływającymi na grubość, jakość skóry i wydzielanie sebum, które chroni przed niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi.

Według klasyfikacji CERIES (Epidermal and Sensory Research and Investigation Center) występują cztery typy skóry wrażliwej:

typ I: objawy występujące z powodu stresu, diety, spożycia alkoholu oraz zmian temperaturowych;

typ II: rumień, łuszczenie się i lekkie uczucie ściągnięcia z powodu zmiany temperatury oraz czynników pogodowych (wiatr, mróz, klimatyzacja);

typ III: zaczerwienienie, rumień, mrowienie z powodu użycia produktów kosmetycznych;

typ IV: nasilenie objawów ze względu na menstruację (zaczerwienienie, uderzenia gorąca).

Pielęgnacja

Preparaty kosmetyczne są jednym z najczęstszych czynników wywołujących alergię lub uwrażliwienie skóry. Dlatego też produkty użyte na każdym etapie pielęgnacji powinny być bardzo delikatne, ale przy tym winny dobrze spełniać swoją podstawową funkcję. Ważne jest, aby były to preparaty najbardziej przyjazne skórze wrażliwej, miały optymalne pH w przedziale 5,0-5,5, nie naruszały płaszcza hydrolipidowego, a także zawierały łagodne konserwanty oraz były bezzapachowe.

Demakijaż

Aby nie naruszyć bariery hydrolipidowej skóry, najlepiej sprawdzą się układy bogate w tłuszcze. Są nimi mleczka do demakijażu bądź olejki, które w zetknięciu z wodą tworzą mikroemulsję łatwo zmywającą się z powierzchni skóry. Dodatkową ich zaletą jest konsystencja, która pozwala na nakładanie preparatu dłońmi – pocieranie wacikiem może dodatkowo podrażnić skórę. Płyny micelarne mogą powodować zaczerwienienia ze względu na zawartość środków powierzchniowo czynnych o wysokim potencjale drażniącym.

Oczyszczanie

Preparat do mycia skóry twarzy, jak i ciała winien charakteryzować się jak najdelikatniejszymi środkami powierzchniowo czynnymi, które nie naruszą warstwy hydrolipidowej naskórka. Należy wykluczyć siarczany, takie jak Sodium Lauryl Sulfate, Sodium Laureth Sulfate, natomiast wybrać delikatniejsze glukozydy, takie jak Coco Glucoside bądź Lauryl Glucoside. Emulsje do mycia można wzbogacić naturalnymi olejami, takimi jak olej konopny, z wiesiołka lub lniany. Odpowiednimi i ciekawymi formami są także pianki do twarzy i emulsje, które przy dozowaniu z opakowania wytwarzają delikatną pianę.

Tonizacja

Do tonizacji skóry wrażliwej idealnie sprawdzą się delikatne toniki bez kompozycji zapachowej (potencjalnego alergenu) oraz solubilizatora, który może podrażnić skórę. Doskonale sprawdzą się preparaty w formie mgiełek – spryskanie nimi twarzy eliminuje potrzebę użycia wacika kosmetycznego. Dobrym rozwiązaniem jest woda termalna, bogata w minerały i mikroelementy wzmacnia i łagodzi podrażnioną skórę, podobnie jak niektóre hydrolaty, na przykład z kocanki, nagietka lub oczaru. Należy unikać kwasów, takich jak kwas glikolowy bądź salicylowy.

Nawilżanie i ochrona

Kremy oraz lekkie emulsje są nieodzowną częścią pielęgnacji skóry wrażliwej. Przede wszystkim muszą dobrze nawilżać, aby zniwelować suchość i odwodnienie. Jednak bardzo istotnym parametrem jest ochrona – efektywne natłuszczanie, aby nie dopuścić do utraty wilgoci z naskórka, a przy tym zmiękczanie i regeneracja powstałych już podrażnień. Szczególnie zimą warto postawić na emulsje odwrotne W/O, które zostawiają na skórze film chroniący przed niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi, a także intensywnie regenerują. Ważnym elementem pielęgnacji są kremy z filtrem, które chronią przed szkodliwym działaniem promieni UV, wywołującymi rumień oraz poparzenia. Warto zwrócić na nie uwagę w szczególności latem, kiedy skóra jest najbardziej podatna na działanie słońca. Coraz częściej stosuje się preparaty z filtrami UV także zimą. Zalecana jest ochrona przynajmniej SPF 30.

Surowce

W preparatach dla wrażliwej skóry surowce muszą być dobrane szczególnie ostrożnie i z rozwagą, aby nie powodować większej nadreaktywności. Każda skóra ma indywidualne potrzeby i może wykazywać nadwrażliwość oraz alergie na inne substancje.

Emolienty

Są najważniejszym składnikiem pro- duktów do skóry wrażliwej, bowiem to one tworzą barierę przed czynnikami zewnętrznymi oraz utratą wody, a także zmiękczają i wzmacniają cement mię- dzykomórkowy. W emulsjach i oliwkach powinny być zastosowane jak najbardziej obojętne dla naszej skóry emolienty. Warto także zwrócić uwagę na niektóre naturalne oleje, mające działanie łago- dzące, mocno regenerujące, na przykład olej z czarnuszki, konopny, lniany oraz jojoba i oliwa z oliwek, które charakteryzują się wysoką zawartością skwalanu – głównego składnika ludzkiego sebum, chroniącego skórę przed odwodnieniem. Warto także wzbogacić preparat o masło Shea, które ma niski potencjał alergenny, a zawarte w nim fitosterole i dobra biozgodność z ludzką skórą przynoszą pozytywne efekty regeneracyjne i odbudowujące. Cennym składnikiem jest lanolina, która regeneruje zadrapania i drobne pęknięcia skóry. Warto zwrócić uwagę na synergizm lanoliny z masłem kakaowym – lanolina pomaga transportować cenne substancje w głąb skóry, natomiast masło kakaowe znosi jej lepkość.

Ekstrakty

Ekstrakty są dość kontrowersyjnym składnikiem produktów do skóry wrażliwej i alergicznej z uwagi na zwiększoną możliwość wywołania podrażnień o podłożu uczuleniowym. Dlatego też nawet pozornie bezpieczne wyciągi mogą być szkodliwe dla skóry ze względu na różnorodność substancji aktywnych występujących w surowcu roślinnym. Za bezpieczne i łagodzące uważa się między innymi ekstrakty z owsa, ryżu, bawełny i lnu.

Inne składniki aktywne

Preparaty do skóry wrażliwej powinny zawierać substancje, które są dobrze przebadane na skórze skłonnej do alergii. Alantoina nawet w niewielkiej ilości pobudza skórę do uruchomienia proce- sów naprawczych przy podrażnieniach i drobnych skaleczeniach. Jest to pochodna mocznika, składnika NMF (Naturalny czynnik nawilżający), która występuje w roślinach strączkowych, kiełkach zbóż oraz łuskach ryżu. Redukuje zaczerwienienia, pomaga w gojeniu mikrourazów, nawilża i koi. Kolejnym ważnym składnikiem jest d-panthenol, czyli prekursor witaminy B5. Wykazuje on niezwykłe zdolności regeneracyjne i nawilżające, co stanowi doskonały dodatek do preparatów prze- znaczonych do wrażliwej skóry.

Mocznik, który naturalnie występu- je w ludzkiej skórze (NMF), w stężeniu do 10 proc. dobrze nawilża i regeneruje skórę, działa antybakteryjnie i przeciwświądowo. W wyższym stężeniu złusz- cza martwy naskórek i działa keratolitycznie. Przy skórze łuszczącej się, nawet atopowej, jest stosowany w stężeniach nawet powyżej 50 proc. Jego bardzo istotną właściwością jest stymulowanie syntezy lipidów i peptydów antybakteryjnych, dzięki czemu chroni płaszcz hydrolipidowy i pomaga regulować pracę sebum oraz wpływa korzystnie na mikrobiom skóry.

Beta-glukan jest jednym z najchętniej używanych surowców w preparatach do skóry wrażliwej. Pozyskiwany najczęściej z owsa i drożdży polisacharyd jest efektywny zarówno wewnętrznie (przyjmowany w formie suplementu), jak i przy stosowaniu zewnętrznym. Pomaga odpowiednio stymulować skórę do uruchomienia procesów naprawczych już w jej głębszych warstwach, dzięki czemu jest efektywnym środkiem na podrażnienia, zaczerwienienia i mikrourazy. Redukuje uczucie szorstkości, wygładza i dogłębnie nawilża, dzięki zdolności przechodzenia przez macierz międzykomórkową skóry.

„Lanolina pomaga transportować cenne substancje w głąb skóry, natomiast masło kakaowe znosi jej lepkość.”

Alfa-bisabolol jest naturalnym składnikiem olejku z rumianku rzymskiego lub brazylijskiego drzewa Candeia, któremu przypisuje się właściwości łagodzące i przeciwzapalne. Odpowiada za działanie przeciwzapalne, przeciwświądowe oraz chroni przed zaczerwienieniem i podrażnieniami.

Kwas laktobionowy PHA jest jednym z niewielu kwasów, który może być używany przez osoby ze skórą skłonną do alergii i podrażnień. Jest polihydroksykwasem nowej generacji, zbudowa- nym z kwasu glukonowego połączonego z galaktozą. Ma niezwykłe właściwości regenerujące, odnawiające komórki skóry, przyśpiesza gojenie się ran i mikrouszkodzeń oraz wzmacnia barierę naskórkową. Jest dozwolony i zalecany nawet w przypadku egzemy oraz innych chorób dysfunkcyjnych skóry.

Przy wyborze preparatów do skóry wrażliwej należy zwracać szczególną uwagę na dodatek kompozycji zapachowych oraz olejków eterycznych, bowiem są to substancje uczulające najczęściej ze względu na wysoką zawartość alergenów. Warto postawić na produkty bezzapachowe bądź na dodatek kompozycji bez alergenów, których użycie zmniejsza ryzyko wystąpienia uczulenia.

Trendy

Oprócz najbardziej znanych i tradycyjnych surowców, nowe trendy wciąż poszerzają ich wybór. Jednym z najbardziej popularnych są znów wracające do łask probiotyki i prebiotyki. Probiotyki to bakterie, których spożywanie lub aplikacja zewnętrzna przynosi korzystne efekty zdrowotne. Są to drobnoustroje naturalnie występujące w naszych organizmach, jak i na skórze. Uregulowana mikrobiota warunkuje równowagę, dzięki czemu skóra jest bardziej odporna na niekorzystne warunki atmosferyczne, wspiera układ immunologiczny oraz zapewnia homeostazę, chroniąc przed patogenami. Dzięki temu następuje szybsza regeneracja i przywracane jest odpowiednie pH. Prebiotyki są substancjami pomagającymi odżywić korzystną florę bakteryjną, powodując tym samym jej wzrost. Najpopularniejszym surowcem jest polisacharyd inulina oraz pektyny.

Peptydy, które głównie kojarzone są z działaniem anti-aging, wpływają także korzystnie na skórę wrażliwą, ponieważ stymulują ją do szybszej odnowy. Szczególnie ciekawe są peptydy miedziowe, „naprawiające” mikrouszkodzenia skóry. Warto zwrócić na nie uwagę przy preparatach dla skóry w wieku powyżej 35 lat, ponieważ młodsza skóra zazwyczaj jeszcze ich nie potrzebuje.

Podsumowanie

W dobie zanieczyszczonego powietrza, przetworzonej żywności i szybkiego trybu życia nasza skóra może stać się odwodniona, szorstka, a z czasem wrażliwa i cienka, skłonna do alergii, podrażnień oraz zaczerwienień. Dlatego już przy pierwszych objawach należy postawić na nawilżenie i przede wszystkim ochronę skóry przed niekorzystnymi czynnikami zewnętrznymi, tym samym nie narażając jej na działanie potencjalnych alergenów w preparatach kosmetycznych. Warto zwrócić uwagę na dobrze znane i dobrze przebadane składniki aktywne, a także nowości, które mogą wykazywać innowacyjne mechanizmy działania. Ze względu na kapryśność skóry wrażliwej w wielu przypadkach sprawdza się zasada „mniej znaczy więcej”.

Artykuł pochodzi z wydania  3/2018 Świata Przemysłu Kosmetycznego.

e- wydanie do pobrania na: www. swiat-przemyslu-kosmetycznego. pl